• Pakatan Harapan (PH) memberi tawaran yang lebih adil dan lebih mampan kepada KTMB dan pekerjanya

    Kenyataan Media oleh Pakatan Harapan pada 9 Ogos, 2017

    Pakatan Harapan (PH) memberi tawaran yang lebih adil dan lebih mampan kepada KTMB dan pekerjanya

    Perjanjian Akses Rangkaian Kereta Api (RNAA) adalah perjanjian antara KTMB dan Perbadanan Aset Keretapi (RAC) di mana semua aset tanah dan ‘rolling stock’ KTMB akan dipindahkan ke RAC. Proses perjanjian ini sepatutnya diselesaikan pada tahun 2018.[1]

    Pakatan Harapan menentang RNAA atas sebab-sebab berikut:

    (i) Ini merupakan pintu belakang bagi kerajaan untuk memberi akses kepada syarikat kroni yang akan menggunakan rangkaian rel untuk mengambil alih perkhidmatan KTMB termasuk dalam perkhidmatan ‘freight and haulage’ yang terdiri daripada 42% jumlah hasil KTMB (RM216 daripada RM516 juta dalam Tahun Kewangan 2015).

    (ii) Ini akan meningkatkan kos operasi untuk KTMB kerana RAC akan mengenakan caj kepada KTMB untuk penggunaan ‘rolling stock’.

    (iii) RAC, dengan hanya 38 pekerja, tidak berkeupayaan untuk mengurus asetnya dengan baik termasuk penyelenggaraan stok dan trek. Kemungkinan besar tanggungjawab ini akan dikontrakkan kepada syarikat kroni lain.

    KTMB telah mengalami kerugian terkumpul sebanyak RM855 juta dari tahun 2009 hingga 2015 kerana harga tiket yang rendah dan kontrak perolehan yang mahal. Sebagai contoh, KTMB membazirkan RM85 juta untuk kontrak sistem ‘Automatik Fare Collection’ (AFC) yang tidak dapat dilaksanakan. Pada awal tahun ini, Presiden KTM ketika itu, Datuk Sarbini Tijan, diminta ambil cuti sambil menunggu siasatan dalaman mengenai tawaran perolehan yang bernilai berjuta-juta ringgit.[2]

    RAC juga gagal memperolehi keuntungan. Ia telah mengalami kerugian terkumpul sebanyak RM372 juta dari tahun 2009 hingga 2015. RAC tidak mempunyai kakitangan yang mencukupi untuk mengurus asetnya yang bernilai RM36 bilion (termasuk tanah) dengan baik. Kesilapan pengurusan pembayaran kontrak penyelenggaraan keretapi dilaporkan dalam laporan Ketua Audit Negara pada tahun 2013.[3]

    Pakatan Harapan menawarkan perjanjian yang lebih adil kepada KTMB dan 6000 pekerjanya termasuk:

    1) Membatalkan RNAA antara RAC dan KTMB

    2) Memindahkan aset di RAC ke KTMB sebagai cara untuk memaksimumkan nilai aset tersebut. Saiz kecil RAC menghalangnya daripada menambahkan pendapatannya daripada sumber seperti ‘Transit-Oriented Development (TOD)’, pengiklanan serta penjualan barangan (‘retail’). Aset-aset ini perlu dipindahkan ke KTMB dan KTMB mesti dibenarkan untuk menambahkan kepakarannya dalam bidang-bidang ini. Ini akan membolehkan KTMB untuk mencapai keuntungan dan juga untuk mengurangkan keperluan untuk meningkatkan harga tiket.[4]

    3) Mengkaji semula kos dan kesesuaian projek East Coast Rail Link (ECRL). Aset-aset di bawah ECRL iaitu ‘rolling stock’, trek, tanah dan stesen, tidak akan dimiliki oleh RAC ataupun KTM. Sebaliknya, ia akan dimiliki oleh sebuah syarikat yang baru diwujudkan, Malaysia Rail Line (MRL) Sdn Bhd, yang 100% dimiliki oleh Kementerian Kewangan. Ia telah dilaporkan bahawa perkhidmatan ECRL akan dijalankan oleh operator lain yang belum dinamakan lagi. Kos ECRL bukan sahaja sangat tinggi malahan kemungkinan besar operasinya akan diberikan melalui rundingan terus (‘direct negotiation’).

    4) Melaksanakan tender terbuka untuk semua pembelian aset dan perkhidmatan oleh KTMB; dan

    5) Tidak menswastakan KTMB

    Dengan tawaran dasar-dasar baru tersebut, maka kita dapat mensasarkan KTMB menjadi sebuah syarikat yang kedudukan kewangannya kukuh dan berkeuntungan, memastikan para penngguna perkkhidmatan KTMB tidak dibebani peningkatan harga tambang keretapi dan juga menjamin kebajikan dan keselamatan ribuan pekerja KTMB pada masa akan datang.

    Tan Sri Muhyidddin Yassin, Presiden BERSATU
    Liew Chin Tong, Ahli Parlimen Kluang
    Dato’ Abdullah Sani bin Abdul Hamid, Ahli Parlimen Kuala Langat
    Dr. Hatta Ramli, Ahli Parlimen Kuala Krai

    Gambar pemimpin Pakatan Harapan bersama dengan wakil Railwaymen Union Malaysia (RUM) termasuk Presiden RUM, Encik Abdul Razak

    [1] http://www.theedgemarkets.com/article/transport-ministry-says-agreement-will-not-cost-4000-job-losses-ktmb

    [2] http://tonypua.blogspot.my/2011/01/ktmb-rm85m-contract-to-company-without.html dan http://ongkianming.com/2015/08/22/press-statement-prime-minister-najib-should-look-at-the-failure-of-the-automatic-fare-collection-afc-system-rather-than-asking-for-new-ktm-ticket-counters-to-be-added/

    [3] http://www.thestar.com.my/business/business-news/2017/01/11/rail-controversy/

    [4] http://english.astroawani.com/business-news/highlights-auditor-generals-report-2013-series-2-37880

  • SPAD perlu memastikan pentas sama rata bagi pemandu teksi dan pemandu perkhidmatan e-hailing dan juga menyediakan langkah perlindungan yang sewajarnya untuk mereka

    Kenyataan Media oleh Dr. Ong Kian Ming, Ahli Parlimen Serdang dan Liew Chin Tong, Ahli Parlimen Kluang pada 6hb Julai 2017

    SPAD perlu memastikan pentas sama rata bagi pemandu teksi dan pemandu perkhidmatan e-hailing dan juga menyediakan langkah perlindungan yang sewajarnya untuk mereka

    Dengan anggaran seramai 37,000 pemandu teksi dan 60,000 pemandu Uber dan Grab di Lembah Klang, jenis pengangkutan awam ini bukan sahaja menawarkan perkhidmatan yang penting kepada pengguna, malahan ia juga merupakan sumber pendapatan yang penting bagi pemandu-pemandu. Memandangkan semakin ramai rakyat Malaysia yang kini menjadi pemandu perkhidmatan e-hailing (GRAB dan UBER), sama ada secara separuh masa mahupun sepenuh masa, adalah perlu untuk SPAD memastikan pentas sama rata dinikmati oleh pemandu-pemandu teksi serta perkhidmatan e-hailing. SPAD juga harus memastikan bahawa pemandu-pemandu teksi serta perkhidmatan e-hailing diberi perlindungan yang sewajarnya.

    Melalui sebuah kajian dalam BM dan BC melalui laman web yang dikendalikan oleh pasukan penyelidik DAP di mana hampir 300 jawapan diterima, kami mendapati bahawa 40% daripada pemandu UBER dan GRAB memandu sepenuh masa menggunakan kenderaan sendiri dan 53% yang lain memandu separuh masa bukannya sebagai hobi tetapi pekerjaan. Dengan erti kata lain, kebanyakan pemandu UBER dan GRAB yang menjawab kaji selidik itu bergantung besar kepada pendapatan mereka sebagai pemandu. Sebahagian besar pemandu yang dikaji mempunyai sekurang-kurangnya diploma, yang menunjukkan bahawa ramai yang berpendidikan tinggi melihat perkhidmatan e-hailing sebagai peluang pekerjaan yang berdaya maju. Tambahan pula, kajian ini mendapati bahawa 34%, iaitu satu pertiga daripada keseluruhan pemandu e-hailing, berada di luar Lembah Klang. Jumlah ini akan meningkat lagi apabila UBER dan GRAB dilanjutkan ke bandar dan pekan di luar KL dan Selangor.

    Pendapatan purata bagi para pemandu sepenuh masa dianggarkan hampir RM3200. Walaupun jumlah ini nampak berpatutan, namun ia belum mengambil kira kos penyelenggaraan kenderaan yang boleh mencecah hampir RM1000 sebulan. Walaupun syarikat e-hailing menyediakan insuran kemalangan peribadi kepada pemandu-pemandu dan penumpang-penumpang, namun kos insuran kenderaan dan pembaikan adalah ditanggung sepenuhnya oleh pemandu sendiri. 

    75% daripada pemandu yang dikaji menganggap kadar komisyen 20-25% yang dikenakan oleh UBER/ GRAB adalah tidak adil, dan lebih daripada 60% daripada pemandu mahukan kerajaan untuk mengawal jumlah komisyen yang boleh diambil oleh syarikat e-hailing. Tambahan lagi, sebilangan pemandu merasakan mereka tiada saluran untuk membuat aduan jika mereka digantung atau diharamkan oleh UBER/GRAB disebabkan oleh aduan penumpang yang tidak berasas. Isu kes penggantungan secara tidak adil ini akan bertambah serius dengan bertambahnya bilangan pemandu sepenuh masa UBER / GRAB, termasuklah mereka yang telah membeli kenderaan baru bagi tujuan menjadi pemandu e-hailing sepenuh masa.

    Walaupun pindaan yang dicadangkan terhadap Akta Suruhanjaya Pengangkutan Awam Darat 2010 dan Akta Lembaga Pelesenan Kenderaan Perdagangan 1987 adalah langkah yang baik, banyak lagi yang perlu dilakukan termasuk:

    1. Meningkatkan kesedaran pemandu e-hailing berkenaan maklumat pindaan akta-akta tersebut
    2. Memastikan pasaran e-hailing tidak dijadikan monopoli/ oligopoli hingga menjejaskan pemandu dan penumpang
    3. Mengawal kadar komisyen yang boleh dicaj oleh syarikat e-hailing terhadap pemandu
    4. Menubuhkan tribunal untuk mendengar rayuan pemandu e-hailing yang merasakan mereka telah dihalang / digantung oleh syarikat e-hailing secara tidak adil
    5. Memastikan pentas yang adil bagi pemandu teksi dan pemandu e-hailing dari segi tambang dan gaji

    Matlamat akhir seharusnya adalah pasaran di mana pemandu teksi dan juga pemandu e-hailing menerima pampasan sewajarnya dan syarikat teksi serta e-hailing tidak boleh menyalahgunakan kedudukan oligopolistik dan monopoli mereka untuk menganiaya pemandu dan memberi pengalaman perkhidmatan yang buruk kepada penumpang.

    Muat turun: Self-Employed E-Hailing Services Drivers (SEEDs) Survey Findings (5 July 2017)

  • 5 sebab mengapa pengangkutan awam di Malaysia lebih mahal berbanding Singapura

    Kenyataan Media oleh Dr. Ong Kian Ming, Ahli Parlimen Serdang pada 9 Ogos 2016

    5 sebab mengapa pengangkutan awam di Malaysia lebih mahal berbanding Singapura[1]

    Tambang perjalanan dari stesen MRT Pasir Ris di selatan Singapura menghala ke stesen MRT Pioneer di barat Singapura adalah berharga SGD2. Namun tambang sejumlah RM6.10 pula diperlukan bagi perjalanan dari stesen LRT Gombak (KJ1) ke Putra Heights (KJ37).[2] Mengapakah tambang LRT di Malaysia 3 kali ganda mahal berbanding Singapura (dari segi asas ‘dollar to dollar’)?[3] Jawapan kepada persoalan ini agak rumit, namun saya akan menghuraikan beberapa sebab yang mungkin untuk fenomena ini.

    1) Prasarana tidak dapat mengaut keuntungan malahan telah makin mengumpul kerugian

    Prasarana Malaysia Berhad merupakan syarikat 100% milik Kementerian Kewangan yang memiliki dan mengendalikan LRT dan aset bas di Lembah Klang, iaitu MyRAPID (juga di Pulau Pinang, Kuantan dan Kamunting). Di Singapura, operasi perkhidmatan kereta api dikendalikan oleh SMRT manakala perkhidmatan bas pula dikendalikan oleh SBS Transit (walaupun terdapat persaingan yang terhad antara kedua-dua syarikat ini).

    Sejak Prasarana ditubuhkan pada 1998 bagi mengambil alih aset STAR dan LRT PUTRA, syarikat tersebut hanya berupaya menjana keuntungan selama 2 tahun, iaitu pada 1999 dan 2000. Ia telah mengalami kerugian sebanyak 15 daripada 17 tahun. Kerugian tahunan mencecah rekod tertinggi pada 2014 dengan jumlah RM 885.6 juta. Sebaliknya, SMRT mencatatkan keuntungan untuk setiap tahun bagi 16 tahun lepas manakala SBST mencatatkan keuntungan untuk setiap tahun bagi 6 tahun yang lepas.[4] (Lihat Rajah 1 di bawah)

    Carta 1: Perbandingan keuntungan/ kerugian Prasarana di Malaysia dan SMRT & SBST di Singapura

    Berdasarkan ini, tidak mengejutkan bahawa Prasarana mengumpulkan jumlah kerugian sebanyak RM5.182 bilion pada tahun kewangan 2014 berbanding SMRT dan SBST yang masing-masing mengumpulkan keuntungan sebanyak SGD741 juta dan SGD261 untuk tahun kewangan 2015. (Lihat Rajah 2 di bawah)

    Rajah 2: Perbandingan keuntungan/ kerugian terkumpul bagi Prasarana, SMRT dan SBST

    Mengapa keuntungan dan kerugian syarikat pengangkutan awam ini penting dalam menentukan harga pengangkutan awam? Ini kerana syarikat pengangkutan awam yang mengumpulkan kerugian secara berterusan sama ada akan diselamatkan oleh pemegang sahamnya iaitu kerajaan Malaysia, atau ia akan mengurangkan kerugian dengan meningkatkan tambang pengangkutan awam. Inilah yang berlaku pada Disember 2015 apabila SPAD meluluskan kenaikan harga LRT dan bas setelah ia diminta oleh Prasarana untuk bertahun-tahun lamanya.

    Masih belum dapat ditentukan sama ada peningkatan tambang pada baru-baru ini dapat membantu Prasarana keluar dari belenggu kerugian atau tidak. Namun jika tidak, ianya juga tidak menghairankan jika Prasarana memilih untuk meminta kenaikan harga tambang sekali lagi dari SPAD pada masa depan.

    Salah satu sebab mengapa kedua-dua syarikat pengangkutan Singapura dapat menjana keuntungan adalah kerana jauh lebih ramai penumpang menggunakan pengangkutan awam di Singapura berbanding di Lembah Klang. Bilangan penumpang harian MRT di Singapura hampir mencecah 3 juta pada 2015 berbanding hanya 500,000 bagi LRT di Lembah Klang. Namun terdapat sebab yang lebih utama mengapa Prasarana mengumpul kerugian selama bertahun-tahun dan ianya langsung tidak berkait dengan bilangan penumpang, tetapi lebih berkait dengan kos pembiayaan yang tinggi untuk membayar hutangnya.

    2) Prasarana mempunyai kos pembiayaan yang tinggi disebabkan oleh hutangnya yang tinggi

    Pada penghujung Tahun Kewangan 2014, Prasarana telah mengumpul hutang sejumlah RM13.6 bilion. Akibat daripada beban hutang yang tinggi, ia telah membayar kos pembiayaan sebanyak RM399 juta pada 2014. Kos pembiayaan sahaja telah mencecah 81% daripada jumlah keuntungan iaitu RM490 juta. Dengan erti kata lain, 8 daripada 10 ringgit yang diperoleh Prasarana adalah digunakan untuk membayar hutang. Ini belum lagi mengambil kira kos operasi seperti membayar gaji dan bil elektrik!

    Sebagai perbandingan, SMRT mencatatkan keuntungan SGD1.3 bilion pada 2015 di samping mempunyai hutang SGD821 juta pada tahun yang sama. SBST pula mencatatkan keuntungan yang lebih rendah, iaitu SGD1.0 bilion pada 2015, dan juga hutang berjumlah SGD338 juta. Tidak hairanlah jika kos pembiayaan mereka hanya 1.0% dan 0.6% masing-masing daripada keuntungan mereka! (Lihat Carta 3 di bawah)

    Rajah 3: Keuntungan, kos pembiayaan, pinjaman dan peratusan kos pembiayaan berdasarkan keuntungan (Prasarana, SMRT dan SBST)

    Prasarana tidak harus dipersalahkan secara langsung atas tahap hutangnya yang tinggi. Sebahagian daripada hutang ini terkumpul kesan daripada ‘menyelamatkan’ syarikat-syarikat yang telah membina dan menjalankan laluan STAR dan PUTRA LRT serta KL Monorail dan juga daripada pembelian bas daripada beberapa syarikat bas seperti Intrakota, Cityliner dan Putraline.

    Namun pada masa yang sama, Prasarana perlu bertanggungjawab untuk menanggung hutang yang berlebihan akibat daripada projek infrastruktur yang mahal. Sebagai contoh, 70% daripada kos RM634 juta laluan Bus Rapid Transit (BRT) bertingkat di Sunway dan Subang Jaya telah ditanggung oleh Prasarana. Dengan kos RM117 juta bagi setiap kilometer, projek BRT sepanjang 5.4 km boleh dikira sebagai salah satu projek BRT termahal di dunia berdasarkan pengiraan kilometer (anggaran USD 30 juta bagi setiap km).[5] Baru-baru ini pula, terdapat kritikan berkenaan pemberian kontrak Rakan Penyedia Projek (PDP) jajaran 3 LRT kepada konsortium MRCB-George Kent walaupun dilaporkan konsortium tersebut mengemukakan bidaan tinggi berbanding anggaran kos pembinaan projek ini iaitu RM9 bilion.[6]

    Untuk masa depan, sukar untuk membayangkan bahawa peningkatan tambang pada penghujung 2015 akan menyumbang kepada peningkatan keuntungan Prasarana disebabkan hutang yang turut bertambah. Setakat April 2016, hutang Prasarana telah meningkat berkali ganda kepada RM20 juta dan sudah pasti ini akan meningkatkan kos pembiayaan juga.[7] Jadi, kepada sesiapa yang memikirkan bahawa tambang LRT atau Rapid akan kekal pada harga yang sama, anda mungkin perlu berfikir semula!

    3) Prasarana mempunyai hasil bukan tambang yang agak rendah

    Pengendali pengangkutan awam seringkali perlu bergantung kepada sumber pendapatan lain selain daripada keuntungan yang dikumpul daripada penjualan tiket. Sumber pendapatan ini dikenali sebagai hasil bukan tambang yang termasuk keuntungan daripada aktiviti pengiklanan, sewaan tapak di stesen LRT, bahkan juga pembangunan hartanah di stesen LRT. Pada masa ini, keuntungan bukan hasil Prasarana adalah kurang daripada 15%, berbanding SMRT di Singapura yang mencecah 28%.[8]

    Prasarana menghadapi pelbagai cabaran dalam meningkatkan hasil bukan tambang. Pengiklanan di perhentian bas, dalam bas dan stesen tren adalah merupakan sumber pendapatan tetap bagi pengusaha pengangkutan awam di seluruh dunia. Di Malaysia, ramai pengiklan keberatan untuk mengiklankan melalui saluran sebegini kerana terdapat persepsi bahawa golongan pertengahan memandu kenderaan sendiri berbanding menggunakan pengangkutan awam. Sebagai contoh, kebanyakan perhentian bas di Lembah Klang tidak mempunyai sebarang iklan di tempat menunggu, walaupun di kawasan dengan bilangan penumpang yang tinggi. Melalui perbualan saya dengan sebilangan sumber industri, kelihatan pengiklan lebih rela menggunakan duit bagi iklan di billboard besar sepanjang lebuh raya utama bagi menarik perhatian pengguna kereta berbanding mengiklankan di dalam bas dan hentian bas. Bagi mengatasi cabaran ini, Prasarana perlu memudahkan pengguna untuk menukar daripada menggunakan kereta kepada kenderaan awam, di mana usaha itu termasuklah meluaskan rangkaian bas pengantara, memendekkan waktu menunggu bas serta memastikan bahawa penggunaan LRT pada waktu puncak tidak lagi merupakan pengalaman yang tidak menyenangkan.

    Prasarana juga mempunyai cita-cita untuk meningkatkan pendapatan hartanah melalui cabang pembangunan hartanahnya, Prasarana Integrated Development Sdn Bhd (PRIDE).[9] Sasarannya adalah untuk mencapai 50% keuntungan melalui sumber bukan tambang menjelang 2020.[10] Model bagi pengusaha pengangkutan awam yang melangkau ke bidang pembangunan hartanah bagi menampung kos operasi dan perbelanjaan modal adalah MTR Hong Kong. Berbalik kepada keadaan kewangan Prasarana, ini tidak semestinya merupakan langkah buruk namun pengembangan dalam pembangunan hartanah tidak sepatutnya menganggu Prasarana dari matlamat utamanya sebagai pengendali syarikat pengangkutan awam.

    4) Kawalan tambang di Malaysia oleh SPAD sangat lemah

    Salah satu sebab mengapa Prasarana seringkali mengalami kerugian adalah tambang LRT tidak pernah dikaji semula selama 15 tahun. Ini adalah sebelum kenaikan tambang yang berlaku pada Disember 2015. Peningkatan tambang yang tinggi (melebihi 100% untuk beberapa laluan) adalah disebabkan Prasarana tidak mengetahui bilakah lagi SPAD akan membenarkan peningkatan tambang. Jadi mereka telah mengambil kesempatan untuk memaksimumkan peningkatan tambang.

    Kawal selia SPAD terhadap tambang di Malaysia amat lemah, hinggakan hanya sedikit atau langsung tiada justifikasi mahupun penjelasan bagaimana tambang untuk pelbagai jenis pengangkutan awam diselaraskan, kebiasaannya dengan peningkatan harga. SPAD seolah-olah membuat keputusan dengan melihat kepada berapakah jumlah kenaikan tambang teksi atau tren yang orang awam boleh terima atau ‘tahan’. Kemudian, selang masa akan ditunggu lagi sebelum tambang dinaikkan sekali lagi. Ini menyebabkan kitaran tidak sihat di mana pengusaha pengangkutan awam akan cuba medapatkan peningkatan tambang paling tinggi yang mungkin apabila SPAD membenarkan pelarasan tambang.

    Singapura telah mewujudkan sebuah badan berkanun yang dipanggil Public Transport Council (PTC) yang berkuasa untuk mengawal selia tambang tren dan bas.[11] Ia bekerja rapat dengan namun berasingan daripada Land Transport Authority (LTA) di Singapura, yang setara dengan SPAD. Sejak tahun 2013, PTC menjalankan kajian tambang tahunan bagi menyelaraskan tambang bas dan tren berdasarkan formula yang diumumkan kepada orang awam, yang termasuk inflasi, perubahan gaji dan kos bahan api.[12] Ini bukan sahaja merupakan cara yang lebih telus dalam menentukan struktur tambang, malahan dalam sesetengah kes ia juga menyebabkan penurunan tambang disebabkan oleh penurunan harga bahan api seperti yang berlaku pada Disember 2015.[13] Penyelarasan tambang kebiasaannya dilakukan dengan jumlah yang sedikit supaya pengguna pengangkutan awam tidak ‘dihentam’ tiba-tiba dengan peningkatan tambang yang mendadak.

    PTC juga telah memperkenalkan dasar harga progresif seperti harga berdasarkan jarak, di mana kos perjalanan dikira berdasarkan jarak perjalanan tidak kira sama ada pengangkutan bas atau tren ataupun kedua-duanya diggunakan pengguna. Ini juga bermakna anda tidak perlu membayar lebih jika anda menukar dari bas ke tren atau sebaliknya memandangkan ia merupakan perjalanan sehala, contohnya untuk ke kerja dan sekolah.

    5) Kerajaan Malaysia tidak mahu membiayai infrastruktur pengangkutan awam secara terus

    Ia adalah tidak sesuai dan realistik untuk mengharapkan pengusaha pengangkutan awam untuk menampung kos tinggi bagi pembinaan laluan kereta api transit. Kebiasaannya, kerajaan akan membayar kos pembinaan dan menjangkakan pengusaha dapat menanggung kos operasi dan barangkali mendapat sedikit keuntungan daripada aktiviti operasi itu sendiri.

    Singapura telah beralih ke model di mana kerajaan membiayai pembinaan aset pengangkutan awam seperti laluan kereta api dan gerabak manakala kontraktor berasingan iaitu SMRT pula akan menjalankan perkhidmatan berkaitan dengan aset tersebut. Baru-baru ini di bawah New Rail Financing Framework (NRFF), kerajaan telah membeli aset operasi SMRT dan kemudian telah menandatangani kontrak jangka masa panjang dengan SMRT untuk menjalankan dan mengendalikan perkhidmatan MRT.[14] Ini bermakna pengendali boleh memberi fokus sepenuhnya terhadap perjalanan tren tanpa perlu bimbang akan pembayaran gerabak baru atau pembiayaan untuk laluan tren pada masa hadapan. Kerajaan juga mendapat manfaat kerana boleh mengenakan piawaian kecekapan dan kualiti yang lebih ketat terhadap operator serta denda jika piawaian ini tidak dipenuhi.

    Di Malaysia, bagi kes LRT, pembiayaan laluan sedia ada dan laluan akan datang termasuklah laluan LRT3 yang dicadangkan adalah datang dari Prasarana secara langsung. Ini bermakna hutang Prasarana akan terus berkembang seperti yang dinyatakan di atas.

    Salah satu sebab utama mengapa kerajaan Malaysia tidak mahu membiayai secara langsung kos pembinaan projek pengangkutan awam adalah disebabkan oleh kedudukan kewangan. Malaysia mencatatkan defisit bajet sejak krisis kewangan Asia 1998 (Lihat Carta 4 di bawah). Bagi menyakinkan  pelabur asing bahawa hutang kerajaan boleh diurus, kerajaan telah membuat komitmen untuk mengurangkan defisit bajet kepada 0% menjelang tahun 2020 dan agar tidak melebihi nisbah 55% hutang kerajaan kepada KDNK. Ini bermakna kos pembiayaan projek pengangkutan awam terpaksa dipindahkan kepada syarikat milik kerajaan seperti Prasarana. Hutang Prasarana tidak didaftarkan secara rasmi sebagai hutang kerajaan Malaysia dan ini bererti kerajaan boleh terus berpura-pura seolah-olah ianya mengurangkan defisit bajet. Kos ‘kepura-puraan’ ini adalah syarikat seperti Prasarana akan terpaksa mengambil jalan untuk meningkatkan jumlah keuntungan yang boleh diperah dari rakyat melalui cara seperti peningkatan tambang.

    Kerajaan Singapura mampu menyerap kos infrastruktur awam secara langsung kerana ia merekodkan lebihan bajet yang sihat kecuali pada tahun 2009 dan 2015 (Lihat Carta 5 di bawah). Ini adalah mengapa baru- baru ini LTA mengumumkan ia telah membeli aset operasi SMRT pada harga SGD1.06 billion.[15]

    Carta 4: Lebihan Bajet/ Defisit Kerajaan Malaysia berdasarkan % KDNK (1988 hingga 2015)

    Carta 5: Lebihan Bajet/ Defisit Kerajaan Singapura berdasarkan % KDNK (1988 hingga 2015)

    Ini tidak bermakna pengangkutan awam adalah sempurna di Singapura. Sistem SMRT mengalami kerosakan serius pada 2011 dan kerosakan kecil-kecilan selepas itu yang memaksa dua orang Menteri Pengangkutan melepaskan jawatan mereka. Namun dari segi kemampuan harga pengangkutan awam, Singapura berada dalam kedudukan yang jauh lebih baik berbanding Malaysia.

    Apakah implikasi untuk pengguna pengangkutan awam di Malaysia pada masa depan? Pertama, jika tiada penambahbaikan dalam cara bagaimana LRT dan bas Rapid dibiayai dan dikawal selia, kita perlu menjangkakan lebih banyak peningkatan tambang pada masa akan datang.

    Kedua, kita perlu mengkaji hubungan perniagaan antara MRT Co iaitu pemilik Jajaran 1 MRT Sungai Buloh-Kajang (SBK) dan Prasarana iaitu pengendali operasi jajaran tersebut, untuk melihat impaknya terhadap keuntungan Prasarana dan MRT Co. MRT tidak menanggung kos pembinaan laluan SBK secara langsung. Dana Infra, sebuah Syarikat Tujuan Khas (SPV) telah mengeluarkan bon yang disandarkan kepada kerajaan untuk membayar kos pembinaan. Baru-baru ini, MRT telah menandatangani perjanjian pajakan 10 tahun dengan Rapid Rail, sebuah anak syarikat Prasarana, bagi menjalankan operasi jajaran 1 MRT.[16] Kesemua tambang akan diambil oleh Rapid Rail manakala MRT akan menerima keuntungan daripada pengiklanan dan sewaan. Jika Prasarana berprestasi baik, kontrak MRT mampu mengurangkan kerugian dan mungkin akan mengurangkan tekanan untuk menaikkan tambang lagi.

    Masih jauh perjalanan untuk kita mencapai tahap kemampuan harga pengangkutan awam seperti di Singapura. Salah satu kunci ke arah tersebut adalah dengan mengetahui di mana sebenarnya kedudukan kita pada masa kini.

    Dr. Ong Kian Ming
    Ahli Parlimen Serdang

    [1] Data untuk Prasarana diambil dari penyata kewangan tahunannya kepada Suruhanjaya Syarikat Malaysia (SSM), manakala data untuk SMRT dan SBST diambil dari laporan tahunan mereka di laman web masing-masing.

    [2] RM6.10 adalah untuk token dengan wang tunai. Kos token tanpa wang tunai adalah RM5.30.

    [3] Tiada gunanya untuk menukar dari RM untuk SGD atau sebaliknya kerana kita mahu tahu berapa banyak rakyat Malaysia akan membayar untuk mengambil pengangkutan awam di Malaysia berbanding dengan berapa banyak rakyat Singapura akan membayar untuk mengambil pengangkutan awam di Singapura. Harus diingati juga bahawa KDNK Singapura per kapita adalah 5 kali ganda daripada Malaysia.

    [4] Data dari sebelum tahun 2009 tidak dijumpai di laman web SBST.

    [5] Untuk perbincangan yang lebih menyeluruh berkenaan projek Sunway BRT, sila rujuk kepada laporan berikut oleh Penang Institute: http://penanginstitute.org/v3/research/penang-institute-in-kuala-lumpur/the-sunway-bus-rapid-transit-brt-line-lessons-for-the-future

    [6] https://www.malaysiakini.com/news/319654

    [7] http://www.ram.com.my/pressReleaseView.aspx?ID=347ff69a-f151-482d-b0a9-0ae287cf9f70

    [8] Pendapatan bukan tambang SMRT termasuk hasil dari sewa teksi.

    [9] http://www.myrapid.com.my/corporate/our-business/core-business/pride

    [10] http://themalaysianreserve.com/new/story/prasarana-move-boost-non-fare-revenue

    [11] http://www.ptc.gov.sg/about/overview.htm

    [12] https://www.ptc.gov.sg/regulation/annualFareReviewProcess.htm

    [13] http://www.ptc.gov.sg/FactsAndFigures/chronologyOfFareAdjustments.htm

    [14] http://www.straitstimes.com/singapore/transport/government-and-smrt-reach-agreement-on-new-rail-financing-framework

    [15] http://www.straitstimes.com/singapore/transport/government-and-smrt-reach-agreement-on-new-rail-financing-framework

    [16] http://www.thestar.com.my/business/business-news/2016/07/02/mrt-corp-rapid-rail-sign-mrt-handing-over-deal/

  • Pengangkutan awam di Lembah Klang mestilah berpatutan, bersepadu, mudah digunakan dan boleh dipercayai

    Kenyataan Media oleh Dr. Ong Kian Ming, Ahli Parlimen Serdang pada 14 Julai 2016

    Pengangkutan awam di Lembah Klang mestilah berpatutan, bersepadu, mudah digunakan dan boleh dipercayai

    Pada 30 Jun 2016, Perdana Menteri telah merasmikan laluan sambungan LRT bagi laluan Kelana Jaya dan Ampang ke stesen pertukaran Putra Heights.[1] Lebih kurang setahun yang lepas, Najib juga telah merasmikan perkhidmatan Bus Rapid Transit (BRT) daripada Sunway-Setia Jaya ke USJ 7.[2] Walaupun pengembangan liputan pengangkutan awam di Lembah Klang amat dialu-alukan, namun penyediaan pengangkutan awam adalah lebih daripada sekadar membina stesen LRT dam MRT yang baru. Khususnya, pengangkutan awam mestilah berpatutan, bersepadu, mudah digunakan serta boleh dipercayai.

    Saya sendiri telah cuba menggunakan sambungan LRT baru dan juga beberapa jenis pengangkutan awam lain pada Selasa lepas, 5 Julai 2016 iaitu sehari sebelum Hari Raya Aidilfitri. Saya telah memandu kereta ke stesen Awam Besar (stesen baru berhampiran Taman OUG) dan menaiki LRT ke stesen pertukaran Putra Heights. Saya menukar tren dan turun di stesen USJ 7, kemudian menaiki BRT menghala ke Sunway-Setia Jaya. Dari sana, saya menaiki KTM ke KL Sentral. Selepas itu, saya mengambil laluan Kelana Jaya ke Masjid Jamek dan balik semula ke stesen Awan Besar dengan menukar tren ke laluan Ampang. Bagaimanakah kadar pengalaman saya berdasarkan empat kriteria yang telah dinyatakan tadi?

    Pertama, tambang LRT kita bukanlah begitu berpatutan. Tambang perjalanan saya dari Awan Besar ke USJ 7 adalah RM5.20 menggunakan kad RapidKL (jika menggunakan bayaran tunai, tambang akan berjumlah RM6.10 bagi perjalanan yang sama). Tambang perjalanan BRT dari USJ 7 ke Sunway Setia pula berjumlah RM5.40, yang bermakna perjalanan sehala menggunakan LRT dan BRT menelan kos RM10.60! Mungkin akan ada orang yang berkata bahawa tidak ramai pengguna yang akan memilih laluan ini untuk Sunway-Setia Jaya, namun jika saya turun di stesen Sunway University / Sunway Monash (katakan jika saya pelajar di salah sebuah institusi tersebut), kos perjalanan BRT tersebut akan berjumlah RM2.70, iaitu RM7.90 bagi perjalanan sehala dari LRT Awan Besar ke stesen BRT SunU-Monash.

    Atas dasar perbincangan, katakan jika saya ingin menaiki tren dari Awan Besar untuk ke stesen akhir di laluan Kelana Jaya, iaitu Gombak. Kos perjalanan sehala tanpa tunai adalah RM5.70 dan RM6.70 bagi perjalanan menggunakan bayaran tunai. Walaupun harga ini masih dikira murah berbanding dengan kos memandu dan parkir, namun ia masih menjadi beban untuk pekerja gaji minima yang perlu menghabiskan RM11.40 sehari iaitu RM250 sebulan semata-mata untuk pengangkutan awam.[3]

    Sebagai perbandingan, kita boleh melihat Singapura, di mana penggunaan MRT adalah percuma tanpa sebarang caj untuk perjalanan sebelum 7.45pagi bagi mengurangkan kesesakan pada waktu puncak antara 8 pagi hingga 9 pagi.[4] Tambang perjalanan daripada stesen MRT pertama dari arah Timur – Pasir Ris (E1) hingga ke stesen MRT terakhir di Barat – Joo Koon (E29) hanya berjumlah SGD 2.03 bagi jarak sejauh 42.6km.

    Catatan: KDNK Singapura adalah 5 kali lebih tinggi berbanding Malaysia.

    Untuk kriteria pertama, iaitu sama ada tambangnya berpatutan atau tidak, pengangkutan awam Malaysia adalah agak ketinggalan.

    Kedua, sejauh manakah sistem pengangkutan awam kita bersepadu? Saya melihat sudah banyak penambahbaikan yang dilakukan di Lembah Klang. Integrasi antara KTM, KRT, ERL dan sebahagian laluan bas telah menjadikan KL Sentral sebagai sebuah hab pengangkutan awam yang digunakan oleh beribu-ribu pengguna setiap hari. Sistem BRT Sunway menghubungkan KTM kepada LRT (walaupun dengan kos yang agak tinggi untuk pengguna). Jajaran 1 MRT Sungai Buloh-Kajang akan meningkatkan perhubungan dan integrasi pengangkutan awam apabila ia mula beroperasi pada tahun hadapan. Satu jurang besar yang perlu diatasi adalah kekurangan laluan bas pengantara dari pelbagai kejiranan untuk pergi ke stesen LRT dan MRT.

    Namun integrasi pengangkutan awam bukanlah sekadar integrasi fizikal. Ia juga perlukan integrasi tambang. Maksudnya, tidak kira sama ada pengguna menggunakan bas Rapid KL, LRT atau KTM, sebuah perjalanan dari mula hingga akhir perlulah mempunyai kos yang sama tanpa mengira berapa kali mereka menukar jenis pengangkutan awam. Buat masa ini, jika kita menggunakan bas dari stesen LRT dan disusuli oleh tren LRT dan bas BRT, kita akan dikenakan 3 jenis caj bagi sebuah perjalanan sehala. Sebaliknya, sistem pengangkutan awam bersepadu hanya akan mengenakan caj sekali sahaja bagi sebuah perjalanan sehala. Ini akan meningkatkan kadar kemampuan rakyat untuk menggunakan pengangkutan awam.

    Sebagai contoh, pada Mac tahun ini, saya menaiki bas daripada Nanyang Technological University (NTU) di Singapura untuk ke stesen MRT Book Lay (di Barat) dan kemudian menghala ke Lapangan Terbang Changi menggunakan MRT (di Selatan). Tambang perjalanan hanya berjumlah SGD 2.03 (0.88 sen untuk bas dan 1.15 bagi MRT). Ia dikira sebagai sebuah perjalanan walaupun saya menaiki bas dan MRT. Integrasi tambang bagi pengangkutan awam di Singapura ini menjadikan ia lebih berpatutan. Di Malaysia, konsep integrasi tambang masih agak janggal bagi hampir kesemua pengguna pengangkutan awam.

    Salah satu sebab mengapa integrasi tambang masih menjadi sebuah cabaran di Malaysia adalah ketidakupayaan KTM untuk menyelaraskan sistem tiket mereka dengan LRT dan Monorail. Walaupun pengguna boleh menggunakan kad Touch n Go untuk membayar tambang KTM, namun kad RapidKL tidak boleh digunakan untuk membayar tambang KTM. Tambahan lagi, sistem tiket automatik KTM masih belum berfungsi. Sebagai contoh, di stesen KTM Setia Jaya, salah sebuah mesin tiket automatik tidak berfungsi, sebuah lagi mesin masih dalam peringkat ujian, dan tiada staf yang bertugas di kaunter tiket manual! (Lihat bawah)

    Walaupun pada bulan November yang lepas, pihak KTM telah berjanji akan memperkenalkan sistem tiket bersepadu antara KTM, LRT dan Monorail pada bulan Jun tahun ini, nampaknya kita masih jauh lagi daripada matlamat tersebut.[5]

    Ketiga, adakah sistem pengangkutan kita mudah digunakan?

    Ketika saya menggunakan tren pada Selasa lepas, terdapat petunjuk stesen yang tidak berfungsi untuk  stesen sambungan baru di laluan Kelana Jaya dan Ampang. Ini bermakna pengguna tren tidak dapat mengenal pasti dengan baik stesen yang berikutnya. Pada masa yang sama, tiada sebarang pengumuman stesen berikutnya yang dibuat melalui sistem pembesar suara tren.

    Tambahan lagi, semasa saya menggunakan LRT dari Masjid Jamek ke Awan Besar, tiada sebarang pengumuman yang dilakukan untuk memberitahu penumpang supaya menukar tren di Sri Petaling jika hendak ke Awam Besar. Dalam peta laluan LRT, laluan Sri Petaling ke Awan Besar kelihatan lancar dan pengguna seolah-olah tidak perlu menukar tren. Saya hanya menyedari perkara ini apabila tren tersebut berhenti di Sri Petaling dan kemudiannya balik ke stesen Bukit Jalil tanpa pergi ke Awan Besar.

    Banyak penambahbaikan yang perlu dilakukan lagi untuk papan tanda dan pengumuman di stesen LRT. (Saya akan menghuraikan masalah kekurangan peta laluan bas Rapid KL pada masa lain).

    Keempat dan terakhir, adakah sistem pengangkutan kita boleh dipercayai? Sekali lagi, saya akan mengetepikan persoalan berkenaan bas pengantara memandangkan saya tidak menggunakan perkhidmatan ini pada Selasa lepas. Walaupun ketibaan tren LRT boleh dikatakan agak kerap (dengan selang masa kurang dari 10 minit bagi setiap stesen yang saya lawati), namun perkara berbeza bagi KTM. Hanya kerana saya terlepas tren di KTM Setia Jaya, saya perlu menunggu 45 minit untuk tren seterusnya. Salah satu sebab kekerapan tren KTM rendah terutamanya ketika waktu puncak adalah disebabkan oleh isu kerja di landasan berkembar. Namun saya juga difahamkan bahawa walaupun semasa waktu puncak, tren di sepanjang laluan Tanjung Malim dan Sentul hanya tiba sekali setiap 45 minit.

    Sistem pengangkutan awam yang tidak boleh dipercayai dalam erti kata kekerapan dan ketepatan masa akan kurang menggalakkan ramai pengguna daripada bertukar dari pengangkutan awam kepada pengangkutan sendiri. Ia juga akan menyebabkan ketidakselesaan dan meningkatkan masa perjalanan bagi mereka yang tidak mempunyai pilihan lain selain menggunakan pengangkutan awam.

    Saya menggalakkan ahli politik kita, terutamanya Menteri-Menteri, untuk mencuba sendiri dan merasai pengalaman menggunakan sistem pengangkutan awam kita tanpa diiringi rombongan, termasuklah membeli sendiri tiket dan merancang perjalanan supaya mereka boleh melihat masalah yang dihadapi oleh penumpang pada setiap hari. Melalui cara itu, mereka akan mengetahui sama ada sistem pengangkutan awam di Lembah Kelang ini berpatutan, bersepadu, mudah digunakan dan boleh dipercayai ataupun tidak.

    Dr. Ong Kian Ming
    Ahli Parlimen Serdang

    [1] http://www.themalaymailonline.com/malaysia/article/lrt-extension-project-helps-reduce-cost-of-living-say-commuters

    [2] http://www.thestar.com.my/news/nation/2015/06/01/najib-brt-sunway-electric-bus-service/

    [3] Berdasarkan anggaran ada 22 hari bekerja dalam sebulan.

    [4] https://www.mytransport.sg/content/mytransport/home/commuting/trainservices.html

    [5] http://www.themalaymailonline.com/malaysia/article/new-fare-system-to-integrate-ktm-lrt-mrt-monorail

  • Wajarkah harga tambang KLIA Ekspres dinaikkan sebanyak RM20 selepas keuntungan tahunan bertambah sebanyak anggaran RM89juta akibat sambungan KLIA2?

    Kenyataan Media oleh Dr. Ong Kian Ming, Ahli Parlimen Serdang pada 7 Disember 2015

    Wajarkah harga tambang KLIA Ekspres dinaikkan sebanyak RM20 selepas keuntungan tahunan bertambah sebanyak anggaran RM89juta akibat sambungan KLIA2?

    Saya terkejut apabila membaca bahawa Timbalan Menteri Pengangkutan, Datuk Abdul Aziz Kaprawi, cuba mewajarkan peningkatan harga sebanyak RM20 bagi tambang KLIA Ekspres, iaitu daripada RM35 kepada RM55 bermula pada 1 Januari 2016. Menurut beliau, kenaikan harga ini diperlukan bagi menampung kerugian yang dialami syarikat tersebut sejak ia mula beroperasi pada 2002. Yang memeranjatkan lagi, KLIA Ekspres pula telah menyatakan bahawa ianya dibenarkan dalam perjanjian konsesi untuk menaikkan harga tambang kepada RM64.

    Mengikut statistik Kementerian Pengangkutan, jumlah penumpang KLIA Ekspres telah meningkat sebanyak 42% iaitu daripada 2,062,223 penumpang (2013) kepada 2,928,302 penumpang (2014). Jumlah penumpang KLIA Transit juga telah meningkat sebanyak 44% daripada 4,373,220 (2013) kepada 6,310,323 penumpang (2014). Jumlah peningkatan keseluruhan dianggarkan sebanyak 44% iaitu daripada 6,436,443 penumpang (2013) kepada 9,238,625 penumpang (2014). Peningkatan bilangan penumpang ini adalah disebabkan oleh pembukaan laluan keretapi dari KLIA ke KLIA2 pada 6 Mei 2014. (Rujuk Jadual 1.) Peningkatan 44% daripada 2013 hingga 2014 ini boleh dikira sebagai pendapatan tambahan sebanyak RM64juta (anggaran) bagi KLIA Ekspres.[1]

    Jumlah penumpang KLIA Ekspres telah bertambah sebanyak 26.3% daripada suku pertama (Q1) hingga suku ketiga (Q3) tahun 2015 berbanding Q1 hingga Q3 pada tahun 2014, dan sebanyak 9% bagi KLIA Transit untuk tempoh waktu yang sama. Jika trend ini berterusan pada suku keempat (Q4) tahun 2015, ini bermakna tambahan keuntungan boleh dianggarkan sebanyak RM25juta.

    Ini bermakna bahawa dengan pembukaan sambungan KLIA2, anggaran pendapatan tambahan oleh Express Rail Link Sdn Bhd adalah RM89juta untuk tahun 2015 berbanding tahun asas 2013.

    Memandangkan ERL Sdn Bhd tidak menanggung walau satu sen daripada kos pembinaan sambungan KLIA2 dan kos tambahan operasi laluan sambungan KLIA2 adalah kecil, mengapa ERL dibenarkan untuk menaikkan harga tambang dengan begitu tinggi? Bukankah penambahan keuntungan ekoran daripada peningkatan penumpang adalah mencukupi bagi ERL untuk meraih keuntungan yang munasabah dan mendapatkan semula perbelanjaan modal?

    Ia merupakan amalan biasa bagi pemegang konsesi untuk menandatangani perjanjian tambahan apabila terdapat perubahan besar kepada perjanjian konsesi asal. Sebagai contoh, BESRAYA telah menandatangani perjanjian tambahan dengan kerajaan pada 2011 berikutan perlaksanaan BESRAYA Eastern Extension (BEE) ke Ampang. Pemegang konsesi KLIA Ekspres dan KLIA Transit, ERL Sdn Bhd juga menandatangani perjanjian tambahan dengan kerajaan ekoran pembukaan laluan KLIA2. Perjanjian tambahan ini merangkumi maklumat seperti peningkatan tambang yang dibenarkan dari masa ke semasa. Adakah kerajaan sengaja mengabaikan fakta dengan membenarkan peningkatan tambang bagi ERL Sdn Bhd dalam perjanjian tambahan walaupun mengetahui KLIA2 akan mendatangkan pertambahan penumpang yang ketara? Mengapa kerajaan tidak menekan pemegang konsesi untuk menghadkan atau menghalang peningkatan tambang perjalanan memandangkan sambungan KLIA2 adalah dibiayai sepenuhnya oleh kerajaan?

    Saya menggesa kerajaan untuk mendedahkan perjanjian konsesi yang melibatkan pihak ERL Sdn Bhd supaya rakyat Malaysia boleh menilai dengan sendiri sama ada peningkatan tambang adalah wajar, atau sama ada kerajaan bersikap lalai dengan membenarkan pemegang konsesi menikmati keuntungan terlalu tinggi yang akhirnya memudaratkan rakyat marhean.

    Dr. Ong Kian Ming
    Ahli Parlimen Serdang

    [1] Berasaskan anggapan bahawa tambang RM35 dikenakan bagi penumpang KLIA Express dan tambang purata RM17.50 dikenakan bagi penumpang KLIA Transit, di mana sebahagian daripada mereka menggunakan perkhidmatan ini untuk ke Putrajaya dan Cyberjaya.

Page 1 of 212